Rząd chce przywrócić użytkowanie wieczyste mieszkań

Rząd wycofuje się z wcześniejszych regulacji. Ministerstwo Rozwoju i Technologii 13 stycznia przedstawiło projekt ustawy, który po zaledwie kilku latach od zniesienia, przewiduje ponowne wprowadzenie użytkowania wieczystego na cele mieszkaniowe. Zgodnie z założeniami, nowe przepisy mają przyczynić się do zwiększenia podaży mieszkań w Polsce.

Użytkowanie wieczyste może powrócić

MRiT zaproponowało projekt ustawy dotyczący uregulowania praw do gruntów zabudowanych przez spółdzielnie mieszkaniowe oraz zmian w ustawie o gospodarce nieruchomościami i innych aktach prawnych. Dokument przewiduje przywrócenie użytkowania wieczystego na cele mieszkaniowe, które zostało zlikwidowane w 2019 r. Zdaniem resortu decyzja o odejściu od tej instytucji była podjęta zbyt pochopnie, a użytkowanie wieczyste daje gminom narzędzie do egzekwowania realizacji inwestycji zgodnie z umową, na przykład budowy budynków wielorodzinnych, a jednocześnie umożliwia samorządom kontrolę sposobu zagospodarowania gruntów.

Proponowane zmiany są odpowiedzią na postulaty podmiotów realizujących inwestycje w ramach społecznego budownictwa czynszowego. Przywrócenie możliwości ustanawiania użytkowania wieczystego na cele mieszkaniowe ma zapewnić im trwały i stabilny tytuł prawny do gruntów należących do Skarbu Państwa oraz jednostek samorządu terytorialnego. W efekcie grunty publiczne będą mogły być ponownie oddawane w użytkowanie wieczyste pod inwestycje mieszkaniowe, w szczególności przeznaczone na budownictwo społeczne, co ma zwiększyć dostępność terenów pod nowe osiedla i bloki.

Rząd wiąże te rozwiązania z rozwojem budownictwa komunalnego i społecznego, dlatego projekt zakłada również preferencyjne warunki finansowe. W przypadku nieruchomości oddawanych w użytkowanie wieczyste na cele mieszkaniowe, społeczne budownictwo czynszowe oraz inwestycje służące zaspokajaniu potrzeb mieszkaniowych studentów i doktorantów, zaproponowano obniżoną stawkę opłaty rocznej w wysokości 0,3% wartości gruntu, oraz pierwszą opłatę nieprzekraczającą 10% ceny nieruchomości.

Ponadto projekt ustawy przewiduje przyznanie spółdzielniom mieszkaniowym prawa do wystąpienia z roszczeniem o ustanowienie użytkowania wieczystego gruntów, a także o nieodpłatne przeniesienie własności posadowionych na nich budynków. Uprawnienie to ma objąć także te spółdzielnie, które korzystają z gruntów o nieuregulowanym stanie prawnym. W takich przypadkach będą one mogły domagać się ustanowienia na swoją rzecz prawa użytkowania wieczystego oraz bezpłatnego przeniesienia własności znajdujących się na tych terenach budynków. Co istotne, możliwość zgłoszenia roszczenia nie będzie uzależniona od momentu wybudowania obiektu.

Eksperci nastawieni są sceptycznie

Zapowiedź przywrócenia możliwości ustanawiania użytkowania wieczystego na cele mieszkaniowe, zaledwie kilka lat po jego likwidacji, wywołuje zaniepokojenie wśród ekspertów, którzy zwracają uwagę na brak stabilności systemu prawnego w Polsce. Zdaniem niektórych powrót do tej instytucji w tak krótkim czasie podważa spójność i przewidywalność działań państwa.