Autorzy raportu podkreślają, że w ciągu ostatnich pięciu lat Polska odpowiadała za aż 52% całkowitej podaży mieszkań w regionie Europy Środkowo-Wschodniej. Co więcej, tylko w aglomeracji warszawskiej powstało w tym czasie niemal tyle lokali, ile w całej Bułgarii.

W 2024 r. w Polsce oddano do użytku blisko 200 tys. mieszkań, czyli zaledwie o 15 tys. mniej niż w Niemczech i wyraźnie więcej niż w Wielkiej Brytanii, gdzie liczba nowych lokali wyniosła 184 tys. Jak wskazują eksperci, mimo okresowych wahań koniunktury sektor nadal opiera się na solidnych fundamentach, takich jak wysoki popyt, stabilne finansowanie oraz dobra kondycja największych deweloperów.

Jednocześnie rynek pozostaje bardzo rozproszony. W największych miastach funkcjonują setki firm, od dużych, notowanych na giełdzie graczy po niewielkie, często rodzinne przedsiębiorstwa realizujące pojedyncze inwestycje. W takich warunkach fuzje i przejęcia stają się dla wielu firm najprostszą drogą do szybkiego rozwoju i wejścia na nowe rynki.

Przykładem takiej strategii jest Dom Development, który w 2017 r. przejął spółki Euro Styl i Euro Styl Development, a cztery lata później także firmę Sento. Dzięki tym transakcjom deweloper sprawnie rozszerzył działalność na Trójmiasto i Kraków. Przejęcia pozwalają bowiem ominąć bariery typowe dla rozwoju organicznego, takie jak konieczność budowania marki od podstaw, tworzenia zespołu czy nawiązywania relacji biznesowych. Zakup działającej firmy oznacza natychmiastowy dostęp do rynku, realizowanych projektów oraz bazy klientów.

Problemy z gruntami

Dla deweloperów coraz większym problemem staje się dostęp do atrakcyjnych gruntów w największych miastach. W takiej sytuacji fuzje i przejęcia (M&A) są postrzegane jako skuteczny sposób na szybkie powiększenie banku ziemi.

Autorzy raportu podkreślają również, że konsolidacja sprzyja też osiąganiu efektów skali, a mianowicie od lepszych warunków negocjowanych z wykonawcami po łatwiejszy dostęp do finansowania. Przejęcia mogą też stanowić sposób na szybkie wejście do nowych segmentów rynku, takich jak najem instytucjonalny (PRS).

Eksperci zwracają uwagę, że w najbliższych latach istotnym czynnikiem napędzającym sprzedaż firm deweloperskich będą kwestie sukcesji. Około dwie trzecie polskich firm rodzinnych nadal jest zarządzanych przez pierwsze pokolenie. Choć większość właścicieli planuje przekazanie biznesu następcom, jedynie niewielka część potencjalnych sukcesorów deklaruje chęć jego przejęcia. To z jednej strony rodzi ryzyko dla ciągłości funkcjonowania firm, a z drugiej tworzy atrakcyjne możliwości dla inwestorów strategicznych.

Artykuł Polski rynek deweloperski wejdzie w fazę konsolidacji pochodzi z serwisu Blog Nieruchomości MUD.

Specyfiką polskiego rynku jest wysoki udział zakupów inwestycyjnych finansowanych gotówką. W przeciwieństwie do gospodarstw domowych nabywających pierwsze mieszkanie na kredyt, inwestorzy często korzystali z nadwyżek kapitałowych, szczególnie w okresie pandemii, gdy oszczędności rosły szybciej niż możliwości ich konsumpcji.

Zmiana rachunku ekonomicznego

Nie oznacza to jednak, że inwestorzy są obojętni na zmiany stóp procentowych. Nawet przy zakupie za gotówkę kluczowy pozostaje koszt alternatywny kapitału. Gdy rentowność obligacji skarbowych i lokat bankowych wyraźnie wzrosła, relatywna atrakcyjność najmu spadła. Przy stabilnej w krótkim okresie relacji czynszów do cen mieszkań oraz rosnących kosztach utrzymania lokalu, stopa zwrotu z najmu przestała znacząco przewyższać dochody z instrumentów uznawanych za bezpieczne.

Gwałtowny wzrost stóp procentowych w latach 2021-2022 zmienił fundamenty rynku. Model inwestycyjny oparty na przekonaniu, że najemca finansuje kredyt, a wartość mieszkania systematycznie rośnie, przestał być oczywisty. Co prawda napływ uchodźców z Ukrainy chwilowo podbił czynsze, jednak był to impuls przejściowy. Wraz ze wzrostem podaży lokali na wynajem dynamika czynszów uległa stabilizacji.

Dodatkowym czynnikiem hamującym aktywność inwestorów jest niepewność regulacyjna. Dyskusje o podatku katastralnym czy wyższym opodatkowaniu kolejnych mieszkań zwiększają postrzegane ryzyko długoterminowej inwestycji. Nawet jeśli zmiany nie zostały wprowadzone, sama debata podnosi premię za ryzyko, jakiej oczekuje kapitał.

Demografia tylko w pewnym stopniu wspiera najem

Zmiany demograficzne sprzyjają rozwojowi rynku najmu. Wydłużony okres edukacji, późniejsze decyzje o założeniu rodziny oraz migracja do dużych ośrodków miejskich tworzą naturalny popyt na elastyczne formy zamieszkania. Dodatkowo rosnąca liczba cudzoziemców podejmujących pracę w Polsce wzmacnia segment najmu, zwłaszcza w metropoliach.

Rozwój ten ma jednak charakter ewolucyjny. Najem instytucjonalny pozostaje uzupełnieniem rynku zdominowanego przez inwestorów indywidualnych. Skala projektów realizowanych przez fundusze nadal jest niewielka w relacji do całkowitych zasobów mieszkaniowych kraju.

Kiedy możliwy powrót inwestorów?

Powrót silnego popytu inwestycyjnego będzie uzależniony od kilku warunków. Kluczowe znaczenie ma spadek realnych stóp zwrotu z bezpiecznych instrumentów finansowych oraz stabilizacja polityki pieniężnej. Dopiero gdy lokaty i obligacje przestaną oferować atrakcyjne oprocentowanie, kapitał zacznie ponownie poszukiwać wyższej premii za ryzyko.

Istotne będzie także odbudowanie przekonania o trwałym wzroście cen mieszkań powyżej inflacji. Obecnie wydłużony czas sprzedaży oferty deweloperskiej w części miast nie sprzyja budowaniu presji cenowej ani atmosfery inwestycyjnego pośpiechu.

Warto pamiętać, że gospodarstwa domowe dysponują znaczącymi nadwyżkami finansowymi. Potencjał do ponownego zasilenia rynku istnieje, jednak trudno oczekiwać powtórzenia sytuacji z lat 2020-2021. Tamten okres był efektem wyjątkowej kumulacji czynników makroekonomicznych: rekordowo niskich stóp procentowych, wysokiej inflacji i ograniczonych alternatyw inwestycyjnych.

Obecne osłabienie popytu inwestycyjnego nie oznacza strukturalnej zapaści rynku. To raczej korekta oczekiwań i powrót do bardziej zrównoważonej relacji między ryzykiem a stopą zwrotu. W dłuższym horyzoncie nieruchomości pozostaną istotnym elementem portfeli inwestorów, jednak decyzje zakupowe będą podejmowane z większą selektywnością i chłodniejszą kalkulacją ekonomiczną.

Artykuł Wyraźne osłabienie popytu inwestycyjnego na rynku nieruchomości pochodzi z serwisu Blog Nieruchomości MUD.

Zgodnie z obowiązującymi przepisami spadkobierca może:

• przyjąć spadek wprost,
• przyjąć spadek z dobrodziejstwem inwentarza,
• odrzucić spadek.

Na złożenie oświadczenia mamy 6 miesięcy od momentu, gdy dowiemy się o powołaniu do spadku. Brak decyzji w tym terminie oznacza automatyczne przyjęcie spadku z dobrodziejstwem inwentarza.

Tutaj dowiesz się więcej – dziedziczenie nieruchomości obciążonej hipoteką.

Odpowiedzialność za długi a hipoteka

Przyjęcie spadku wiąże się z przejęciem zarówno majątku, jak i długów. Kluczowe znaczenie ma forma jego przyjęcia. Przyjęcie wprost oznacza pełną odpowiedzialność za zobowiązania. W przypadku przyjęcia z dobrodziejstwem inwentarza odpowiedzialność jest co do zasady ograniczona do wartości odziedziczonego majątku.

W odniesieniu do kredytu hipotecznego obowiązuje istotny wyjątek. Prawo przewiduje, że wierzyciel hipoteczny może dochodzić zaspokojenia bez względu na ograniczenia wynikające z prawa spadkowego. Oznacza to, że nawet przy przyjęciu spadku z dobrodziejstwem inwentarza bank ma prawo dochodzić spłaty długu z nieruchomości.

Hipoteka jest przypisana do nieruchomości, niezależnie od tego, kto jest jej właścicielem. Jeżeli spadkobierca nie spłaca zobowiązania, bank może wszcząć egzekucję i doprowadzić do sprzedaży domu lub mieszkania. W praktyce odpowiedzialność ogranicza się do wartości nieruchomości, jednak jej utrata pozostaje realnym zagrożeniem.

Odrzucenie spadku – kiedy to dobre rozwiązanie?

Jeżeli wartość zadłużenia przewyższa wartość majątku, rozsądną decyzją może być odrzucenie spadku. Oświadczenie można złożyć przed sądem lub notariuszem, ustnie albo pisemnie z podpisem poświadczonym urzędowo.

Odrzucenie spadku powoduje, że spadkobierca jest traktowany tak, jakby nie dożył chwili otwarcia spadku. W praktyce oznacza to, że prawo do dziedziczenia przechodzi na kolejne osoby, najczęściej dzieci. W takiej sytuacji konieczne jest szybkie podjęcie decyzji również w ich imieniu.

Warto pamiętać, że odrzucenie spadku może zostać zakwestionowane przez wierzycieli, jeśli narusza ich interesy. W określonych przypadkach mogą oni domagać się uznania takiej decyzji za bezskuteczną.

Jak sprawdzić, czy spadek jest obciążony?

Przed podjęciem decyzji warto dokładnie przeanalizować sytuację prawną nieruchomości. Kluczowe jest sprawdzenie księgi wieczystej, w której znajdują się informacje o hipotekach i innych obciążeniach. Należy także ustalić wysokość zadłużenia oraz realną wartość rynkową nieruchomości.

Pomocne może być również sporządzenie spisu inwentarza. Dokument ten pozwala określić, jaki jest rzeczywisty bilans majątku i zobowiązań.

Dziedziczenie nieruchomości z kredytem hipotecznym to nie tylko kwestia emocji, ale przede wszystkim chłodnej kalkulacji. Przed podjęciem decyzji warto dokładnie sprawdzić stan prawny, oszacować wartość majątku oraz skonsultować się z prawnikiem lub notariuszem. Świadome działanie pozwala uniknąć kosztownych błędów i zabezpieczyć własną sytuację finansową na przyszłość.

Artykuł Spadek z długiem hipotecznym – co musisz wiedzieć? pochodzi z serwisu Blog Nieruchomości MUD.

Użytkowanie wieczyste może powrócić

MRiT zaproponowało projekt ustawy dotyczący uregulowania praw do gruntów zabudowanych przez spółdzielnie mieszkaniowe oraz zmian w ustawie o gospodarce nieruchomościami i innych aktach prawnych. Dokument przewiduje przywrócenie użytkowania wieczystego na cele mieszkaniowe, które zostało zlikwidowane w 2019 r. Zdaniem resortu decyzja o odejściu od tej instytucji była podjęta zbyt pochopnie, a użytkowanie wieczyste daje gminom narzędzie do egzekwowania realizacji inwestycji zgodnie z umową, na przykład budowy budynków wielorodzinnych, a jednocześnie umożliwia samorządom kontrolę sposobu zagospodarowania gruntów.

Proponowane zmiany są odpowiedzią na postulaty podmiotów realizujących inwestycje w ramach społecznego budownictwa czynszowego. Przywrócenie możliwości ustanawiania użytkowania wieczystego na cele mieszkaniowe ma zapewnić im trwały i stabilny tytuł prawny do gruntów należących do Skarbu Państwa oraz jednostek samorządu terytorialnego. W efekcie grunty publiczne będą mogły być ponownie oddawane w użytkowanie wieczyste pod inwestycje mieszkaniowe, w szczególności przeznaczone na budownictwo społeczne, co ma zwiększyć dostępność terenów pod nowe osiedla i bloki.

Rząd wiąże te rozwiązania z rozwojem budownictwa komunalnego i społecznego, dlatego projekt zakłada również preferencyjne warunki finansowe. W przypadku nieruchomości oddawanych w użytkowanie wieczyste na cele mieszkaniowe, społeczne budownictwo czynszowe oraz inwestycje służące zaspokajaniu potrzeb mieszkaniowych studentów i doktorantów, zaproponowano obniżoną stawkę opłaty rocznej w wysokości 0,3% wartości gruntu, oraz pierwszą opłatę nieprzekraczającą 10% ceny nieruchomości.

Ponadto projekt ustawy przewiduje przyznanie spółdzielniom mieszkaniowym prawa do wystąpienia z roszczeniem o ustanowienie użytkowania wieczystego gruntów, a także o nieodpłatne przeniesienie własności posadowionych na nich budynków. Uprawnienie to ma objąć także te spółdzielnie, które korzystają z gruntów o nieuregulowanym stanie prawnym. W takich przypadkach będą one mogły domagać się ustanowienia na swoją rzecz prawa użytkowania wieczystego oraz bezpłatnego przeniesienia własności znajdujących się na tych terenach budynków. Co istotne, możliwość zgłoszenia roszczenia nie będzie uzależniona od momentu wybudowania obiektu.

Eksperci nastawieni są sceptycznie

Zapowiedź przywrócenia możliwości ustanawiania użytkowania wieczystego na cele mieszkaniowe, zaledwie kilka lat po jego likwidacji, wywołuje zaniepokojenie wśród ekspertów, którzy zwracają uwagę na brak stabilności systemu prawnego w Polsce. Zdaniem niektórych powrót do tej instytucji w tak krótkim czasie podważa spójność i przewidywalność działań państwa.

Artykuł Rząd chce przywrócić użytkowanie wieczyste mieszkań pochodzi z serwisu Blog Nieruchomości MUD.

Dotychczas obowiązujące moratorium miało wygasnąć w 2026 roku, jednak zarówno rząd, jak i Prezydent RP Karol Nawrocki zgodnie wskazują, że obecne wyzwania wymagają dłuższej ochrony zasobów państwowych.

Ustawowa ochrona gruntów rolnych

Obowiązująca od 2016 roku ustawa wprowadziła zakaz sprzedaży gruntów rolnych należących do Skarbu Państwa, obejmując całe nieruchomości, ich części oraz udziały. Ustawodawca pozostawił jednak katalog wyjątków, dzięki którym możliwa jest sprzedaż w przypadku terenów przeznaczonych pod inwestycje nierolne, nieruchomości położonych w specjalnych strefach ekonomicznych czy domów i lokali mieszkalnych.

Zasada ta obejmuje również grunty do dwóch hektarów, a w pozostałych sytuacjach konieczna jest zgoda ministra rolnictwa.

Dłuższa gwarancja bezpieczeństwa

Prezydent Karol Nawrocki podpisał projekt ustawy przewidujący wydłużenie zakazu o kolejne dziesięć lat. Dokument utrzymuje dotychczasowe wyjątki oraz wprowadza jasny zapis, że sprzedaż dokonana bez zgody ministra będzie nieważna z mocy prawa.

Według wyliczeń Kancelarii Prezydenta, zmiana nie obciąży finansów publicznych. Przychody z transakcji przeprowadzanych w ramach wyjątków mają pozostać na podobnym poziomie jak w poprzednich latach, kiedy wynosiły od ponad 1,1 do niemal 1,7 mld zł rocznie.

W uzasadnieniu podkreślono, że przedłużenie moratorium ma chronić rynek przed spekulacyjnym wykupem gruntów, wspierać rodzinny model gospodarowania oraz wzmacniać odporność kraju na zmienność globalnych rynków surowcowych. Polityczny charakter ma natomiast propozycja zmiany preambuły ustawy o kształtowaniu ustroju rolnego, akcentująca konieczność ochrony rolnictwa przed napływem taniej żywności spoza Unii Europejskiej oraz zagrożeniami wynikającymi z planowanych umów handlowych.

Zgodne stanowisko Rządu i Prezydenta

Rząd przedstawił projekt o analogicznej treści, również przewidujący przedłużenie zakazu do 2036 roku. W przeciwieństwie do propozycji prezydenckiej nie obejmuje on zmian w innych ustawach, koncentrując się wyłącznie na utrzymaniu dotychczasowych zasad gospodarowania państwowymi gruntami rolnymi. Jak wskazano w uzasadnieniu, wieloletnia praktyka pokazała, że dzierżawa stała się stabilnym i korzystnym mechanizmem wykorzystywania tych terenów.

Z perspektywy rynku nieruchomości rolnych przedłużenie moratorium oznacza utrzymanie przewidywalności, ograniczenie presji cenowej oraz dalsze wzmocnienie strukturalnej roli dzierżawy. Dla rolników to również sygnał, że państwo konsekwentnie wspiera model gospodarstw rodzinnych jako fundament krajowej produkcji rolnej.

Artykuł Rząd przedłuży zakaz sprzedaży państwowych gruntów rolnych pochodzi z serwisu Blog Nieruchomości MUD.

Wyraźne spadki sprzedaży nowych mieszkań

Największe podmioty rynku deweloperskiego odczuwają trudną sytuację rynkową. Już w I kwartale 2025 roku takie przedsiębiorstwa odnotowały spadek sprzedaży aż o 40% rok do roku. Mowa tu m.in. o graczach giełdowych, jak ATAL, Robyg czy Lokum Development. Jeszcze niedawno firmy informowały o rekordowych przychodach, a wprowadzane na rynek nowe projekty były rozchwytywane przez kupujących.

Dziś muszą pogodzić się z malejącym popytem. Na przykład Robyg w ciągu pierwszych trzech miesięcy 2025 roku sprzedał o 42% mniej lokali, a Lokum Development – o 56%. Średni spadek na rynku wyniósł 16%.

Wydaje się, że ceny nowych mieszkań z rynku pierwotnego sięgnęły przysłowiowego sufitu i kupujący nie są skłonni akceptować dalszych podwyżek.

Ceny mieszkań pod lupą

W związku z przyjęciem przez Sejm przepisów zobowiązujących deweloperów do ujawniania realnych cen sprzedaży nieruchomości, niektórzy przedsiębiorcy musieli zmienić model działania. Dla wielu firm jest to dużą niedogodnością, ponieważ ceny kształtowane były różnie, intuicyjnie, zgodnie ze zmianami rynkowymi. Klienci często dowiadywali się dopiero przed samym podpisaniem umowy, że cena ofertowa nie była kompletna, a ostateczna okazywała się wyższa.

Transparentność cenowa może pójść o krok dalej. Coraz częściej pojawiają się głosy, aby zapewnić otwarty dostęp do Rejestru Cen Nieruchomości, niedostępnego do tej pory dla przeciętnych obywateli. Rodzi to również inną obawę – klienci zaczną dostrzegać, za ile sprzedawane są nowe mieszkania, a nie tylko, za ile są oferowane. Nawet powoływanie się deweloperów na wzrosty cen materiałów czy robocizny może nie być dla nich realnym argumentem.

Bez programów wsparcia popyt na mieszkania może maleć

Rząd nie ma planów wprowadzenia w życie programów pomocowych dla kupujących, które dotąd zazwyczaj napędzały popyt. Sprzedaż znów może zmaleć, jeśli nie zostanie zrealizowany np. projekt „Pierwsze klucze”.

Ratunkiem dla branży może być dalsze obniżanie głównych stóp procentowych, co przełoży się na tańsze kredyty. Jednak nawet to nie wystarczy, jeśli kupujący będą przekonani o nieopłacalności inwestowania u dewelopera.

Czy deweloperska bańka pęka?

Po pandemii zainteresowanie inwestycjami mieszkaniowymi, zwłaszcza nowymi, systematycznie rosło. Firmy budujące nowe lokale korzystały na rosnącym zapotrzebowaniu, niskich kosztach kredytów i programie wsparcia Bezpieczny kredyt 2%. To jednak wywindowało ceny. Rynek musiał w końcu skorygować wcześniejsze wzrosty.

Kupujący mają słuszne obawy, że wartość mieszkań w stanie deweloperskim będzie w najbliższym czasie maleć. Po latach rekordowych wyników rynek pierwotny zaczyna zwalniać. Deweloperzy przestają dyktować warunki. Z czasem będą musieli zacząć dostosowywać się do nowych realiów, a wieluż już obniżyło ceny.

Artykuł Zbliża się koniec hossy na rynku mieszkań pochodzi z serwisu Blog Nieruchomości MUD.

Oprocentowanie stałych kredytów może być niższe?

Już teraz bankowcy zapowiedzieli, że kiedy stopy procentowe spadną, to sami wyjdą naprzeciw klientom i będą proponować obniżenie oprocentowania kredytu. Nie można się tego spodziewać po pierwszej tego typu decyzji NBP. Jednak gdy pożyczki mieszkaniowe oparte o stałe oprocentowanie będą sporo droższe, na pewno nie pozostanie to bez reakcji. Banki mogą bać się odpływu klientów, którzy będą szukać oszczędności. Jest to tym bardziej prawdopodobne, że już teraz pojawiają się głosy, że przy obecnym poziomie stóp procentowych, te oparte o stałe oprocentowanie stają się pułapką.

Analitycy ING Banku Śląskiego zapewniają, że na bieżąco analizują sytuację i na tej podstawie będą zmieniać warunki kredytów hipotecznych. Nikogo nie dziwi, że decyzje RPP odnośnie stóp procentowych NBP są jednym z analizowanych parametrów. Co ważne, klienci banków na każdym etapie kredytowania mogą negocjować warunki. Dostosowanie ich do aktualnej sytuacji to jedno z najważniejszych zadań analityków bankowych. Pracownicy PKO BP przypominają, że w ich banku na stałe obowiązuje oferta refinansowania kredytów mieszkaniowych, która jest zwolniona z prowizji za udzielenie nowego kredytu hipotecznego. Ten atut może pomóc w podjęciu korzystnej decyzji kredytowej.

Stałe oprocentowanie może być kłopotliwe

W Credit Agricole klienci mogą wnioskować o refinansowanie kredytu, oferta jest tworzona indywidualnie i uzależniona od potrzeb klienta. W praktyce oznacza to, że aktualnie w tym banku stałego oprocentowania obniżyć nie można, ale warto sprawdzić, jakie oszczędności finansowe może przynieść refinansowanie. Banki oferują opcję zmiany oprocentowania zmiennego na stałe, ale odwrotnie już nie (co wynika z przepisów). Najczęściej dotyczy to nowych produktów hipotecznych. Jeśli NBP zdecyduje się na kolejne obniżki, sytuacja tych klientów może być skomplikowana.

Stałe oprocentowanie łączy się z jeszcze inną pułapką. Jeśli klient chce sfinansować swój kredyt oparty o stałą stopę procentową w innym banku, to też musi wybrać stałe oprocentowanie. Przy refinansowaniu kredytu cała procedura jego udzielenia jest rozpoczynana od początku. Warto przy tym pamiętać, że przy tego rodzaju procedurze bywa, że zdolność kredytowa sprawdzana jest jeszcze raz. Dla części klientów może to ostatecznie oznaczać gorsze warunki kredytowe niż mieli je pierwotnie.

Artykuł Czy kredyty hipoteczne ze stałą stopą to pułapka? pochodzi z serwisu Blog Nieruchomości MUD.

Nowe obowiązki dla deweloperów

Podstawą ustawy jest wprowadzenie trzech poziomów ochrony: schronów spełniających najwyższe wymagania, miejsc ukrycia o umiarkowanych standardach oraz doraźnych schronień, np. w garażach podziemnych. Każdy z tych wariantów wymaga jednak dodatkowych rozwiązań technicznych – od instalacji wentylacyjnych po zabezpieczenia sanitarne. Deweloperzy będą więc zmuszeni zmodyfikować swoje projekty, a to oznacza wzrost kosztów budowy.

Eksperci podkreślają, że wydatki związane z dostosowaniem projektów oraz wyposażeniem nowych przestrzeni nie pozostaną bez wpływu na ceny mieszkań. Zazwyczaj jest tak, że koszty inwestycyjne przenoszone są na nabywców, co w praktyce oznacza wyższe ceny lokali.

Nie tak łatwo wybudować schron

Przez dekady w Polsce nie kształcono specjalistów zajmujących się projektowaniem schronów. Nie było ku temu realnych potrzeb. Obecnie konieczne będzie sięganie po zagraniczne know-how lub szkolenie nowych kadr, co również wydłuży procesy inwestycyjne i podniesie koszty.

Nie bez znaczenia jest także stan istniejącej infrastruktury ochronnej. W kraju znajduje się około 2 tys. schronów, które mogą pomieścić jedynie 300 tys. osób. Większość z nich powstała kilkadziesiąt lat temu i wymaga kosztownej modernizacji, aby sprostać współczesnym normom.

Schrony a ceny nieruchomości

Z perspektywy kupujących mieszkania czy biura, nowe regulacje oznaczają realne ryzyko wzrostu cen. Budowa przestrzeni ochronnych wymaga dodatkowych materiałów, technologii i pracy specjalistów. To z kolei podnosi całkowity koszt inwestycji, który finalnie zostanie ujęty w cenach ofertowych mieszkań. Każdy dodatkowy koszt może więc zwiększyć barierę wejścia dla nabywców.

Bezpieczeństwo kontra koszty

„Ustawa schronowa” ma jednoznaczny cel – poprawę bezpieczeństwa ludności w sytuacjach kryzysowych. Trudno podważać wagę takich regulacji w obliczu zmieniającej się sytuacji geopolitycznej. Jednakże z punktu widzenia rynku nieruchomości, oznacza to nadchodzącą rewolucję w budownictwie.

Wprowadzenie nowych standardów bez wątpienia wpłynie na ceny mieszkań i lokali użytkowych. Skala tego wzrostu zależeć będzie od szczegółowych rozporządzeń, ale także od tego, jak szybko rynek zdoła dostosować się do nowych wymagań. Pewne jest jedno: kupujący powinni przygotować się na to, że mieszkania budowane po 2026 roku będą prawdopodobnie droższe niż obecnie.

Artykuł Czy “ustawa schronowa” podniesie ceny mieszkań? pochodzi z serwisu Blog Nieruchomości MUD.

Nieruchomości skarbu państwa wciąż chronione

Nowa ustawa na pozór wprowadza niewielkie zmiany. Projekt zakłada korektę brzmienia jednego z artykułów dotychczas obowiązującego prawa. Prócz tego jednak przedłuża zakaz sprzedaży nieruchomości z Zasobu Własności Rolnej Skarbu Państwa. Nie można też sprzedawać udziału w ich współwłasności. Aktualny projekt podtrzymuje więc zasady, które obowiązują w Polsce od 2016 roku. Jeśli nowa ustawa wejdzie w życie, do przeprowadzenia transakcji dotyczącej państwowej nieruchomości potrzebna będzie jak dotąd zgoda ministra rolnictwa.

Prezydent chce zmienić fragment preambuły ustawy o kształtowaniu ustroju rolnego. Zmienianie zdania dotyczą potrzeby szczególnej troski o rolnictwo krajowe w czasach kryzysów na skalę europejską. Preambuła dzięki temu przypomina o odpowiedzialności za własną gospodarkę i tak ważną jej gałąź, jak rolnictwo. Korekta w ustawie mówi między innymi o zagrożeniach związanych z napływem produktów rolnych z zagranicy w tym z krajów nienależących do UE.

Dokument obowiązujący do tej pory podkreśla raczej wagę dokumentu jako gwarancji bezpieczeństwa i rozwoju rodzinnych gospodarstw rolnych. W jego preambule mowa też o znaczeniu konstytucji w ochronie zasobu nieruchomości krajowych. Jej właściwe zagospodarowanie to jeden ze składników dobrostanu obywateli.

Prezydent wychodzi z inicjatywą ustawodawczą

Karol Nawrocki ogłosił już podpisanie swojej inicjatywy ustawodawczej. Równocześnie wiceminister rolnictwa Jacek Czerniak oświadczył, że projekt ustawy już istnieje i będzie opracowywany międzyresortowo. Jednak wiele wskazuje na to, że zakaz obowiązujący przez kolejne lata nie jest konieczny. Prezes PSL Władysław Kosiniak-Kamysz zaznaczył, że od 2022 napływ zboża na przykład z Ukrainy został wstrzymany i nie zagraża polskim rolnikom.

Minister rolnictwa Stefan Krajewski podkreślił, że za rządów Zjednoczonej Prawicy nastąpiła masowa wyprzedaż polskiej ziemi obywatelom innych krajów. Według przedstawionych przez niego danych w 2015 było to 412 ha działek rolnych, 1560 ha w 2020 i 5119 ha w 2022 roku. Już dwa lata później sprzedaż spadła do 1276 ha. Poprawę tej sytuacji zdaniem polityków zawdzięczamy zmianom w prawie europejskim, których przeprowadzenie aktywnie wspierał nasz kraj. W najbliższych miesiącach przekonamy się, czy prezydencki projekt wejdzie w życie. Ochrona polskich rolników jest ważna, a uszczelnienie prawa konieczne. Konsultacje między resortami pomogą ustalić, czy zmiany zaproponowane przez Nawrockiego mają szansę wesprzeć ten proces.

Artykuł Prezydent Nawrocki chce przedłużyć ograniczenia w obrocie ziemią pochodzi z serwisu Blog Nieruchomości MUD.

Powolna stabilizacja rynku

Nastroje na rynku nieruchomości w II kwartale 2025 roku są odrobinę lepsze niż w pierwszych trzech miesiącach tego roku. Indeks nastrojów rynkowych wzrósł do 54,34 pkt, co oznacza korektę w górę o 0,8 pkt kwartał do kwartału. Pozytywne sygnały to reakcja na obniżki stóp procentowych. Prócz tego wiosną i latem potencjalni kupcy częściej oglądają mieszkania i decydują się na finalizację transakcji. Poprawa wartości indeksu nie jest duża, ponieważ aktywność inwestycyjną wciąż ograniczają między innymi wysokie ceny i trudno dostępne kredyty hipoteczne.

Niepewność wśród kupców, sprzedających i najemców wzmacnia wysokie oprocentowanie kredytów mieszkaniowych i utrzymująca się inflacja. Nic więc dziwnego, że obniżka stóp tylko chwilowo i w niewielkim stopniu ożywiła rynek. Ruch ten wzbudziła raczej nadzieje i oczekiwania na podobne tego typu kroki. Kupujący mają coraz większą swobodę wyboru i przez to nie spieszą się z zakupem, szukając idealnego lokum. Prócz ceny liczy się dla nich coraz bardziej standard mieszkania, jego funkcjonalność czy lokalizacja. Sprzedający powinni być w tych okolicznościach otwarci na negocjacje, jeśli nie chcą by ich lokum miesiącami czekało na sprzedaż.

Gra między popytem a podażą

W trudnych warunkach rynkowych kupujący czy wynajmujący dbają o swoje bezpieczeństwo finansowe i podejmują przemyślane działania. Dlatego przede wszystkim decyzje zakupowe są poprzedzone wydłużonym czasem wyszukiwania i negocjacjami.

Choć sprzedający przyzwyczaili się do podwyżek stawek za metr, coraz częściej cena ofertowa i transakcyjna różnią się od siebie. Negocjacje to ważny etap transakcji, ponieważ potencjalni kupcy wciąż są aktywni i chętnie oglądają mieszkania. Można przypuszczać, że wraz z ustabilizowaniem sytuacji kredytowej i wytyczeniem jasnej polityki pieniężnej popyt będzie sukcesywnie rósł. W związku z tym analitycy spodziewają się coraz głębszej stabilizacji i końca etapu niepewności inwestycyjnej.

W II kwartale 2025 roku w większości segmentów rynku nieruchomości nastroje poprawiły się w porównaniu z poprzednimi trzema miesiącami. Nastrojometr dla kawalerek na sprzedaż zatrzymał się na 57,1 pkt co oznacza wzrost o 0,6 pkt. Dla większych mieszkań wartość ta wyniosła 55,7 pkt. W sektorze domów i działek budowlanych wzrost sięgnął 1,2 pkt. Wszystko wskazuje na to, że nastroje nieznacznie się poprawiają. Kontakty między aktywnymi uczestnikami rynku i pośrednikami są częste, ale popyt na razie dość niski.

O wyraźnym ożywieniu można mówić w kontekście segmentu najmu mieszkań. Na przykład indeks dla najmu kawalerek wynosi obecnie 56,4 pkt. Oznacza to wzrost z kwartału na kwartał o 3,3 pkt. Jedną z głównych przyczyn tego trendu jest zbliżający się sezon nowy rok akademicki.

Artykuł Rynek nieruchomości powoli wychodzi z fazy niepewności pochodzi z serwisu Blog Nieruchomości MUD.