Polska znajduje się w okresie postępujących zmian demograficznych. Liczba zgonów przewyższa liczbę urodzeń, a wśród osób starszych własność mieszkania lub domu jest bardzo częsta. W efekcie można spodziewać się, że coraz więcej nieruchomości będzie przechodziło na spadkobierców.

Na rynek trafi więcej mieszkań ze spadków

Według szacunków przywoływanych przez RynekPierwotny.pl może to oznaczać dodatkowe 80-120 tys. mieszkań rocznie trafiających do zasobu dostępnego dla potencjalnych nabywców. Nie wszystkie z nich zostaną jednak od razu sprzedane. Część spadkobierców zdecyduje się na zamieszkanie w odziedziczonym lokalu lub jego wynajem. W innych przypadkach problemem będzie stan techniczny nieruchomości, jej lokalizacja albo brak zainteresowania potencjalnych kupujących.

Rosnąca podaż nie musi więc oznaczać powszechnego spadku cen mieszkań. Może natomiast zwiększyć różnice pomiędzy poszczególnymi segmentami rynku.

Stare mieszkania mogą tanieć

Zdaniem ekspertów kluczowe znaczenie będzie miała jakość oferowanych nieruchomości. Marcin Drogomirecki, ekspert rynku nieruchomości Grupy Morizon-Gratka, zwraca uwagę, że część mieszkań dziedziczonych przez młodsze pokolenie może być niedostosowana do obecnych oczekiwań.

Kupujący coraz częściej szukają mieszkań nowych, z windą, balkonem, garażem lub miejscem postojowym, komórką lokatorską i funkcjonalnym układem pomieszczeń. Istotny jest również standard wykończenia. Dla wielu osób lokal wymagający generalnego remontu przestaje być atrakcyjną alternatywą dla mieszkania nowego lub gotowego do zamieszkania.

W rezultacie mieszkanie w dobrej lokalizacji, ale w starym budynku i bez windy, może być coraz trudniejsze do sprzedaży. Szczególnie dotyczy to lokali położonych na wyższych piętrach, bez balkonu, z małą łazienką, niepraktycznym układem pomieszczeń czy przestarzałymi instalacjami.
Nie oznacza to oczywiście, że każde starsze mieszkanie będzie tanieć. O jego wartości nadal decydują przede wszystkim lokalizacja, stan budynku, metraż, piętro i możliwość przeprowadzenia modernizacji. Jednak różnica w cenie pomiędzy lokalem wymagającym remontu a mieszkaniem nowoczesnym może się powiększać.

Kupujący wybierają jakość

Zmieniające się preferencje nabywców mogą być jednym z najważniejszych czynników wpływających na przyszły rynek wtórny. Jeszcze kilkanaście czy kilkadziesiąt lat temu mieszkanie z rynku wtórnego często było naturalnym wyborem, ponieważ najważniejsze było samo zdobycie własnego lokum. Dziś oczekiwania są większe.

Kupujący zwracają uwagę nie tylko na cenę za metr kwadratowy, ale także na standard budynku i części wspólnych, efektywność energetyczną, dostępność windy, parkingu czy balkonu. Coraz większe znaczenie ma również stan techniczny mieszkania i wysokość nakładów, które trzeba ponieść po zakupie.

W małych miastach problem może być większy

Ryzyko wzrostu liczby pustostanów dotyczy szczególnie mniejszych miejscowości i obszarów, z których młodzi ludzie wyjeżdżają do większych miast. Jeżeli w jednym czasie na lokalny rynek trafi większa liczba mieszkań, popyt może nie wystarczyć do ich sprawnego zagospodarowania.
W większych miastach sytuacja może wyglądać inaczej. Popyt jest tam bardziej stabilny, a dobra lokalizacja może rekompensować niższy standard budynku.

Rynek mieszkań może się coraz bardziej rozwarstwiać

W perspektywie kilku najbliższych lat bardzo prawdopodobny wydaje się scenariusz dalszego rozwarstwiania rynku. Rosnąca liczba mieszkań po zmarłych właścicielach może więc zwiększyć podaż, ale niekoniecznie doprowadzi do szerokiej przeceny.

Dla kupujących może natomiast oznaczać większy wybór i lepsze możliwości negocjowania ceny. Największe okazje mogą pojawiać się przede wszystkim tam, gdzie niska cena rekompensuje konieczność remontu, modernizacji i dostosowania lokalu do współczesnych standardów.

Artykuł Mieszkania będą taniały? Tak, ale tylko stare i w gorszym standardzie pochodzi z serwisu Blog Nieruchomości MUD.

Obecnie wykonywanie zawodu zarządcy nieruchomości nie wymaga państwowej licencji. Po deregulacji wystarczy prowadzenie działalności gospodarczej, zawarcie umowy o zarządzanie oraz posiadanie obowiązkowego ubezpieczenia odpowiedzialności cywilnej. W praktyce funkcjonują jednak różne rejestry prowadzone przez organizacje branżowe, a część zarządców nadal posługuje się licencjami wydanymi jeszcze przed deregulacją.

Zdaniem Ministerstwa Rozwoju i Technologii taki system utrudnia ocenę kwalifikacji osób wykonujących zawód i obniża przejrzystość rynku. Dlatego planowane jest utworzenie jednego, publicznego Centralnego Rejestru Zarządców Nieruchomości, prowadzonego przez ministra właściwego do spraw budownictwa i mieszkalnictwa.

Wpis do rejestru warunkiem wykonywania zawodu

Zgodnie z założeniami projektu zarządcą nieruchomości będzie mogła zostać wyłącznie osoba fizyczna wpisana do Centralnego Rejestru Zarządców Nieruchomości. Uzyskanie wpisu będzie poprzedzone formalną weryfikacją, obejmującą między innymi sprawdzenie pełnej zdolności do czynności prawnych oraz niekaralności za określone przestępstwa.

Sam rejestr będzie ogólnodostępny. Znajdą się w nim informacje o posiadanym ubezpieczeniu odpowiedzialności cywilnej, a także o podmiotach, na rzecz których zarządca świadczy usługi. Co istotne, historia wpisów ma być zachowywana, co zwiększy transparentność działalności zawodowej.

Dzięki niemu właściciele mieszkań, wspólnoty mieszkaniowe czy inwestorzy będą mogli łatwo sprawdzić, czy osoba oferująca usługi spełnia wymagania ustawowe.

Większa odpowiedzialność zawodowa

Projekt zakłada również przywrócenie systemu odpowiedzialności zawodowej zarządców nieruchomości. Oznacza to nie tylko większy nadzór nad wykonywaniem zawodu, ale również określenie katalogu obowiązków, za które zarządca będzie odpowiadał niezależnie od zapisów zawartej umowy.

Do podstawowych obowiązków należeć będzie wykonywanie czynności zgodnie z przepisami prawa, zachowanie bezstronności i należytej staranności, stałe podnoszenie kwalifikacji zawodowych oraz utrzymywanie obowiązkowego ubezpieczenia odpowiedzialności cywilnej. Resort zapowiada również podniesienie minimalnej sumy gwarancyjnej polisy, która obecnie wynosi równowartość 50 tys. euro i od lat nie była dostosowywana do zmieniających się realiów rynku.

Surowe kary za naruszenie przepisów

Nowe regulacje przewidują również sankcje finansowe. Zarządca, który poda nieprawdziwe informacje w rejestrze lub nie zaktualizuje wymaganych danych, będzie mógł zostać ukarany grzywną do 50 tys. zł. Kary mają grozić także za wykonywanie czynności zarządzania bez wymaganego wpisu do rejestru, bez zawartej umowy o zarządzanie nieruchomością lub bez aktualnego ubezpieczenia odpowiedzialności cywilnej.

Takie rozwiązania mają ograniczyć działalność osób świadczących usługi bez odpowiednich kwalifikacji oraz zwiększyć bezpieczeństwo klientów korzystających z usług profesjonalnych zarządców.

Projekt nowelizacji ustawy o gospodarce nieruchomościami ma zostać przyjęty przez Radę Ministrów w czwartym kwartale 2026 roku. Jeśli proponowane rozwiązania wejdą w życie, mogą stać się istotnym krokiem w kierunku profesjonalizacji zawodu zarządcy nieruchomości oraz zwiększenia zaufania do całego rynku.

Artykuł Centralny rejestr ma uporządkować zarządzanie nieruchomościami pochodzi z serwisu Blog Nieruchomości MUD.

Zgodnie z obowiązującymi przepisami spadkobierca może:

• przyjąć spadek wprost,
• przyjąć spadek z dobrodziejstwem inwentarza,
• odrzucić spadek.

Na złożenie oświadczenia mamy 6 miesięcy od momentu, gdy dowiemy się o powołaniu do spadku. Brak decyzji w tym terminie oznacza automatyczne przyjęcie spadku z dobrodziejstwem inwentarza.

Tutaj dowiesz się więcej – dziedziczenie nieruchomości obciążonej hipoteką.

Odpowiedzialność za długi a hipoteka

Przyjęcie spadku wiąże się z przejęciem zarówno majątku, jak i długów. Kluczowe znaczenie ma forma jego przyjęcia. Przyjęcie wprost oznacza pełną odpowiedzialność za zobowiązania. W przypadku przyjęcia z dobrodziejstwem inwentarza odpowiedzialność jest co do zasady ograniczona do wartości odziedziczonego majątku.

W odniesieniu do kredytu hipotecznego obowiązuje istotny wyjątek. Prawo przewiduje, że wierzyciel hipoteczny może dochodzić zaspokojenia bez względu na ograniczenia wynikające z prawa spadkowego. Oznacza to, że nawet przy przyjęciu spadku z dobrodziejstwem inwentarza bank ma prawo dochodzić spłaty długu z nieruchomości.

Hipoteka jest przypisana do nieruchomości, niezależnie od tego, kto jest jej właścicielem. Jeżeli spadkobierca nie spłaca zobowiązania, bank może wszcząć egzekucję i doprowadzić do sprzedaży domu lub mieszkania. W praktyce odpowiedzialność ogranicza się do wartości nieruchomości, jednak jej utrata pozostaje realnym zagrożeniem.

Odrzucenie spadku – kiedy to dobre rozwiązanie?

Jeżeli wartość zadłużenia przewyższa wartość majątku, rozsądną decyzją może być odrzucenie spadku. Oświadczenie można złożyć przed sądem lub notariuszem, ustnie albo pisemnie z podpisem poświadczonym urzędowo.

Odrzucenie spadku powoduje, że spadkobierca jest traktowany tak, jakby nie dożył chwili otwarcia spadku. W praktyce oznacza to, że prawo do dziedziczenia przechodzi na kolejne osoby, najczęściej dzieci. W takiej sytuacji konieczne jest szybkie podjęcie decyzji również w ich imieniu.

Warto pamiętać, że odrzucenie spadku może zostać zakwestionowane przez wierzycieli, jeśli narusza ich interesy. W określonych przypadkach mogą oni domagać się uznania takiej decyzji za bezskuteczną.

Jak sprawdzić, czy spadek jest obciążony?

Przed podjęciem decyzji warto dokładnie przeanalizować sytuację prawną nieruchomości. Kluczowe jest sprawdzenie księgi wieczystej, w której znajdują się informacje o hipotekach i innych obciążeniach. Należy także ustalić wysokość zadłużenia oraz realną wartość rynkową nieruchomości.

Pomocne może być również sporządzenie spisu inwentarza. Dokument ten pozwala określić, jaki jest rzeczywisty bilans majątku i zobowiązań.

Dziedziczenie nieruchomości z kredytem hipotecznym to nie tylko kwestia emocji, ale przede wszystkim chłodnej kalkulacji. Przed podjęciem decyzji warto dokładnie sprawdzić stan prawny, oszacować wartość majątku oraz skonsultować się z prawnikiem lub notariuszem. Świadome działanie pozwala uniknąć kosztownych błędów i zabezpieczyć własną sytuację finansową na przyszłość.

Artykuł Spadek z długiem hipotecznym – co musisz wiedzieć? pochodzi z serwisu Blog Nieruchomości MUD.

Użytkowanie wieczyste może powrócić

MRiT zaproponowało projekt ustawy dotyczący uregulowania praw do gruntów zabudowanych przez spółdzielnie mieszkaniowe oraz zmian w ustawie o gospodarce nieruchomościami i innych aktach prawnych. Dokument przewiduje przywrócenie użytkowania wieczystego na cele mieszkaniowe, które zostało zlikwidowane w 2019 r. Zdaniem resortu decyzja o odejściu od tej instytucji była podjęta zbyt pochopnie, a użytkowanie wieczyste daje gminom narzędzie do egzekwowania realizacji inwestycji zgodnie z umową, na przykład budowy budynków wielorodzinnych, a jednocześnie umożliwia samorządom kontrolę sposobu zagospodarowania gruntów.

Proponowane zmiany są odpowiedzią na postulaty podmiotów realizujących inwestycje w ramach społecznego budownictwa czynszowego. Przywrócenie możliwości ustanawiania użytkowania wieczystego na cele mieszkaniowe ma zapewnić im trwały i stabilny tytuł prawny do gruntów należących do Skarbu Państwa oraz jednostek samorządu terytorialnego. W efekcie grunty publiczne będą mogły być ponownie oddawane w użytkowanie wieczyste pod inwestycje mieszkaniowe, w szczególności przeznaczone na budownictwo społeczne, co ma zwiększyć dostępność terenów pod nowe osiedla i bloki.

Rząd wiąże te rozwiązania z rozwojem budownictwa komunalnego i społecznego, dlatego projekt zakłada również preferencyjne warunki finansowe. W przypadku nieruchomości oddawanych w użytkowanie wieczyste na cele mieszkaniowe, społeczne budownictwo czynszowe oraz inwestycje służące zaspokajaniu potrzeb mieszkaniowych studentów i doktorantów, zaproponowano obniżoną stawkę opłaty rocznej w wysokości 0,3% wartości gruntu, oraz pierwszą opłatę nieprzekraczającą 10% ceny nieruchomości.

Ponadto projekt ustawy przewiduje przyznanie spółdzielniom mieszkaniowym prawa do wystąpienia z roszczeniem o ustanowienie użytkowania wieczystego gruntów, a także o nieodpłatne przeniesienie własności posadowionych na nich budynków. Uprawnienie to ma objąć także te spółdzielnie, które korzystają z gruntów o nieuregulowanym stanie prawnym. W takich przypadkach będą one mogły domagać się ustanowienia na swoją rzecz prawa użytkowania wieczystego oraz bezpłatnego przeniesienia własności znajdujących się na tych terenach budynków. Co istotne, możliwość zgłoszenia roszczenia nie będzie uzależniona od momentu wybudowania obiektu.

Eksperci nastawieni są sceptycznie

Zapowiedź przywrócenia możliwości ustanawiania użytkowania wieczystego na cele mieszkaniowe, zaledwie kilka lat po jego likwidacji, wywołuje zaniepokojenie wśród ekspertów, którzy zwracają uwagę na brak stabilności systemu prawnego w Polsce. Zdaniem niektórych powrót do tej instytucji w tak krótkim czasie podważa spójność i przewidywalność działań państwa.

Artykuł Rząd chce przywrócić użytkowanie wieczyste mieszkań pochodzi z serwisu Blog Nieruchomości MUD.

Wyraźne spadki sprzedaży nowych mieszkań

Największe podmioty rynku deweloperskiego odczuwają trudną sytuację rynkową. Już w I kwartale 2025 roku takie przedsiębiorstwa odnotowały spadek sprzedaży aż o 40% rok do roku. Mowa tu m.in. o graczach giełdowych, jak ATAL, Robyg czy Lokum Development. Jeszcze niedawno firmy informowały o rekordowych przychodach, a wprowadzane na rynek nowe projekty były rozchwytywane przez kupujących.

Dziś muszą pogodzić się z malejącym popytem. Na przykład Robyg w ciągu pierwszych trzech miesięcy 2025 roku sprzedał o 42% mniej lokali, a Lokum Development – o 56%. Średni spadek na rynku wyniósł 16%.

Wydaje się, że ceny nowych mieszkań z rynku pierwotnego sięgnęły przysłowiowego sufitu i kupujący nie są skłonni akceptować dalszych podwyżek.

Ceny mieszkań pod lupą

W związku z przyjęciem przez Sejm przepisów zobowiązujących deweloperów do ujawniania realnych cen sprzedaży nieruchomości, niektórzy przedsiębiorcy musieli zmienić model działania. Dla wielu firm jest to dużą niedogodnością, ponieważ ceny kształtowane były różnie, intuicyjnie, zgodnie ze zmianami rynkowymi. Klienci często dowiadywali się dopiero przed samym podpisaniem umowy, że cena ofertowa nie była kompletna, a ostateczna okazywała się wyższa.

Transparentność cenowa może pójść o krok dalej. Coraz częściej pojawiają się głosy, aby zapewnić otwarty dostęp do Rejestru Cen Nieruchomości, niedostępnego do tej pory dla przeciętnych obywateli. Rodzi to również inną obawę – klienci zaczną dostrzegać, za ile sprzedawane są nowe mieszkania, a nie tylko, za ile są oferowane. Nawet powoływanie się deweloperów na wzrosty cen materiałów czy robocizny może nie być dla nich realnym argumentem.

Bez programów wsparcia popyt na mieszkania może maleć

Rząd nie ma planów wprowadzenia w życie programów pomocowych dla kupujących, które dotąd zazwyczaj napędzały popyt. Sprzedaż znów może zmaleć, jeśli nie zostanie zrealizowany np. projekt „Pierwsze klucze”.

Ratunkiem dla branży może być dalsze obniżanie głównych stóp procentowych, co przełoży się na tańsze kredyty. Jednak nawet to nie wystarczy, jeśli kupujący będą przekonani o nieopłacalności inwestowania u dewelopera.

Czy deweloperska bańka pęka?

Po pandemii zainteresowanie inwestycjami mieszkaniowymi, zwłaszcza nowymi, systematycznie rosło. Firmy budujące nowe lokale korzystały na rosnącym zapotrzebowaniu, niskich kosztach kredytów i programie wsparcia Bezpieczny kredyt 2%. To jednak wywindowało ceny. Rynek musiał w końcu skorygować wcześniejsze wzrosty.

Kupujący mają słuszne obawy, że wartość mieszkań w stanie deweloperskim będzie w najbliższym czasie maleć. Po latach rekordowych wyników rynek pierwotny zaczyna zwalniać. Deweloperzy przestają dyktować warunki. Z czasem będą musieli zacząć dostosowywać się do nowych realiów, a wieluż już obniżyło ceny.

Artykuł Zbliża się koniec hossy na rynku mieszkań pochodzi z serwisu Blog Nieruchomości MUD.

Luka mieszkaniowa nie jest jednoznacznie zdefiniowana. Nazywany nią różnicę między liczbą gospodarstw domowych a liczbą dostępnych na rynku lokali mieszkalnych. Budownictwo działa jednak prężnie. W ostatnich latach deweloperzy oddają w ręce nabywców klucze do około 200 tys. mieszkań rocznie. W ciągu 20 lat na rynku przybyło około 3 mln lokali.

Skoro przyrost naturalny spada i w ostatnim czasie jest ujemny, to liczba gospodarstw powinna się zmniejszać. Przy rosnącej liczbie lokali powinno to zniwelować istniejącą lukę. Eksperci jednak ciągle podają, że brakuje od 1,5 mln nawet do 2 mln mieszkań. Kamil Fejer w serwisie money.pl publikuje szczegółową analizę zagadnienia.

Wg statystyk luka nie istnieje

Z danych Głównego Urzędu Statystycznego (GUS) wynika, że w 2024 roku w Polsce żyło około 37,7 mln Polaków i około 2,5 mln emigrantów. Dane dotyczące obcokrajowców nie są dokładne, ale możemy przyjąć, że w Polsce żuje około 40 mln osób.

Zgodnie z danymi ze spisu powszechnego przeprowadzonego przez GUS w 2021 roku było 12,5 mln gospodarstw domowych. Uwzględniając gospodarstwa prowadzone przez obcokrajowców, ich łączna liczba powinna wynieść około 13,5 mln.

GUS podaje również, że w 2023 roku było w Polsce 15,6 mln mieszkań. Uwzględniając lokale oddane do użytku w 2024 roku, obecnie powinno ich być około 15,8 mln. Ze statystyk wynika, że powinny one zaspokoić potrzeby wszystkich gospodarstw domowych.

Zmienia się struktura gospodarstw

Z danych ostatniego spisu powszechnego wynika też, że mieliśmy w kraju około 1,8 mln pustostanów. Liczba ta może wynikać z niechęci niektórych właścicieli do wynajmowania swoich mieszkań w obawie przed problemami, jakie mogą spowodować nieuczciwi najemcy.

Liczba ta może być jednak znacznie przeszacowana, ponieważ spis powszechny był realizowany w czasie lockdownów, gdy większość studentów wynajmujących zazwyczaj lokale, studiowała zdalnie, mieszkając wraz z rodzicami.

Z danych statystycznych wynika również, że gospodarstwo domowe składa się przeciętnie z 2,43 osoby. Dane te mogą jednak nie uwzględniać ostatnich trendów. Coraz więcej osób prowadzi jednoosobowe gospodarstwa domowe. Są to zarówno mieszkające samotnie starsze osoby, jak i młodzi ludzie wybierający życie w pojedynkę. W 2010 roku gospodarstwa domowe prowadzone przez singli stanowiły mniej niż 18 proc. ogólnej liczby gospodarstw. W 2023 roku było to już prawie 27 proc.

Większe luki w dużych miastach

Wielkość luki mieszkaniowej podawana jest dla całego kraju, jednak największe problemy z dostępnością mieszkań występują tam, gdzie jest na nie największe zapotrzebowanie. Luki może nie być w mniejszych miastach wojewódzkich, powiatowych i mniejszych miejscowościach. Jednak to do dużych miast migrują młodzi ludzie na studia i później w poszukiwaniu pracy.

Ekspert w podsumowaniu swojej analizy wskazuje, że największy problem z brakiem mieszkań sprzed 20 lat udało nam się rozwiązać, jednak luka wciąż istnieje. Zostanie ona zniwelowana, gdy na rynku będzie tyle mieszkań ile dorosłych mieszkańców. Oprócz luki mieszkaniowej rynek nieruchomości w Polsce będzie się jednak borykał również z innymi problemami, takimi jak np. niska dostępność mieszkań ze względu na ich wysoką cenę.

Artykuł Luka mieszkaniowa – czy prawidłowo ją szacujemy? pochodzi z serwisu Blog Nieruchomości MUD.

Przestrzeni parkingowych jeszcze mniej?

Opublikowany niedawno projekt nowelizacji ma uchylić dwa ważne przepisy dotyczące realizacji nowych inwestycji mieszkaniowych. Pierwszy z nich dotyczy zlikwidowania zasady, która mówi o tym, że dla każdego nowego budynki liczba miejsc postojowych to przynajmniej 1,5 krotność liczby przyszłych mieszkańców. Drugi skupia się na zabudowie śródmiejskiej. Według ustawy, która obowiązywała do tej pory, przestrzeń postojowa w takich miejscach musiała wystarczyć dla lokatorów wszystkich mieszkań. Nowelizacja może sprawić, że samorządy będą miały większą władzę nad tym aspektem. Jeśli nowe zasady wejdą w życie, to właśnie władze gminy będą ustalały wielkość parkingu. Wcześniej mogły to robić tylko pod warunkiem, że nie będzie ona mniejsza, niż zakłada obowiązujące prawo.

Do tych zmian pozytywnie odnoszą się zarówno inwestorzy, jak i deweloperzy. Według nich obecne przepisy utrudniają inwestycje mieszkaniowe i stanowią barierę dla rozwoju zabudowy komunalnej i społecznej.

Cenne zmiany dla terenów objętych powodzią

Odbudowa nieruchomości zniszczonych przez wodę to jeden z priorytetów dla rządu. Zmiany dotyczące miejsc parkingowych mogą w tym pomóc. Jak? Oszczędność przestrzeni, która musiałaby być przeznaczona na parkingi, ułatwi stworzenie nowych projektów planistycznych. Ma to szansę znacząco przyspieszyć odbudowę punktów medycznych i infrastruktury niezbędnej dla mieszkańców zalanych miast.

Rządowa propozycja zmian zakłada też, że poszkodowane gminy będą mogły starać się o skorzystanie z dofinansowania obejmującego 100% budżetu na realizację celów własnych. Dotyczy to również tych terenów, których straty w planowanych dochodach nie przekroczyły 50% całego budżetu. Samorządy nie będą musiały też zwracać dofinansowana, które otrzymają z Rządowego Funduszu Rozwoju Dróg. Ponieważ jest to fundusz celowy, inwestycje niezrealizowane w terminie właśnie przez powódź będą mogły być dokończone w innym terminie.

Co ważne zmiany prawne dotyczą też walki z dezinformacją. Osoby, które rozpowszechniają nieprawdziwe informacje o stanie klęski żywiołowej, tam, gdzie nie został on ogłoszony podlegać będą karze do roku więzienia.

Proponowane regulacje zapewniają też lepszą pomoc psychologiczną dla osób dotkniętych powodzią. W ramach planowanych zmian są dofinansowania do terapii zajęciowej. Pomoc trafi też do studentów. Żacy, którzy przez powódź znaleźli się w trudnej sytuacji finansowej, będą mogli wnioskować o zapomogi na preferencyjnych warunkach.

Artykuł Mieszkania bez miejsc postojowych – zamieszanie wokół nowej ustawy pochodzi z serwisu Blog Nieruchomości MUD.

Dobry przykład zza granicy

W Vancouver od 2017 roku zebrano ponad 142 milionów dolarów kanadyjskich (CAD), czyli 400 mln złotych w ramach podatku od pustostanów. Początkowo opłata wynosiła 1% wartości nieruchomości. W 2020 zdecydowano się podnieść go 1,25%, a już rok później do 3% wartości nieruchomości. Co ciekawe podatek miał dalej rosnąć, ale ostatecznie radni miasta zdecydowali się go nie podnosić. Rozwiązanie to wprowadzono, ponieważ miasto od lat ma problem z niską dostępnością lokali mieszkalnych. Są to realia, które znamy też z własnego podwórka. Właśnie dlatego taktyce Kanadyjczyków warto się przyjrzeć. Według raportu miasta z 2023, między 2017 a 2022 liczba pustych nieruchomości mieszkalnych spadła w Vancouver o 54%.

Wprowadzenie podatku od pustostanów działa pozytywnie na rynek też w innych miejscach. Pokazuje to przykład prowincji Kolumbia Brytyjska. Dzięki nowej opłacie wróciło tam na rynek ponad 20 tysięcy domów i mieszkań. Od 2018 do 2020 władze w tym regionie zebrały 231 milionów CAD w ramach podatku od pustostanów. Taksę tę prowadzono też w największym kanadyjskim mieście, czyli Toronto.

Dla zarysowania szerszego kontekstu warto zaznaczyć, że w Kanadzie za politykę mieszkaniową odpowiadają samorządy. Jednak od lat rząd federalny aktywnie wspiera budownictwo komunalne.

Obraz kanadyjskiego rynku i perspektywy dla Polski

W 2023 roku rządowa agencja wspierająca budownictwo mieszkaniowe Canadian Mortgage and Housing Corporation (CMHC) dokonała ważnych szacunków. Według jej raportu przy obecnym tempie inwestycji budowlanych w Kanadzie w latach 2021-2030 przybędzie 2,3 miliona domów i mieszkań. Tymczasem aby zaspokoić potrzeby mieszkaniowe kanadyjczyków, do 2030 powinno powstać dodatkowo 3,5 miliona nieruchomości mieszkalnych. Jak widać, Kanada podobnie jak Polska, boryka się ze zbyt niską podażą tego typu zabudowy.

W naszym kraju temat podatku od pustostanów co jakiś czas wraca w publicznej debacie. Rozwiązanie to popierają szczególnie posłowie lewicy. Opłata ta niewątpliwie jest szansą na to, by przynajmniej część pustych obecnie mieszkań trafiła na rynek.

Podczas konwencji Lewicy, jej lider Włodzimierz Czarzasty zapowiedział złożenie nowego projektu ustawy. Jego główny cel to wykorzystanie dwóch milionów pustostanów, które według wstępnych szacunków znajdują się w Polsce. Polityk chce też rozpocząć z samorządami dyskusje dotyczące sposobów na zmniejszenie liczby niewykorzystanych nieruchomości w naszym kraju. Jest to szczególnie potrzebne w perspektywie cen mieszkań, które wciąż utrzymują się na wysokim poziomie.

Artykuł Przykład Kanady pokazuje, że podatek od pustostanów może być potrzebny pochodzi z serwisu Blog Nieruchomości MUD.

Agenci nieruchomości wieszczą dalsze podwyżki

W cytowanym badaniu aż 56% specjalistów objętych ankietą spodziewa się wzrostu stawek w mieszkaniówce. O stabilizacji cen myśli tylko 30% pytanych. Naprawdę niewielu specjalistów branży spodziewa się cenowych korekt w dół. Mówi o nich tylko 14% respondentów. Liczby te pokrywają się z najnowszym raportem INPON, który przygotowuje cyklicznie portal Nieruchomosci-online.pl. Jednym z elementów analizy jest ankieta wśród agentów nieruchomości. O wzroście cen lokali mieszkalnych mówiło 54,3% pośredników, którzy wzięli w niej udział. Stabilizację stawek w 2024 wieszczyło nieco ponad 28% ankietowanych.

Skąd takie przewidywania? Ryzyko dalszych podwyżek cen to skutek uboczny rządowych programów wsparcia. Można mieć nadzieję, że w 2024 ekonomiści Ministerstwa Rozwoju nie popełnią tych samych błędów, co przy działaniu Bezpieczny Kredyt 2%. Jeśli tak się nie stanie, dalsze formy wsparcia będą miały dwojaki skutek. Z jednej strony zgodnie z głównym celem zwiększą dostępność lokali mieszkalnych, z drugiej będą wciąż podbijać ich ceny. Hamująco na ten trend mogą działać drogie i trudno dostępne kredyty mieszkaniowe, jednak tym bardziej utrudni to drogę do własności osobom o przeciętnych zarobkach.

Co ciekawe analiza Metrohouse pokazała też spore różnice między spodziewanym popytem a prognozami dotyczącymi cen. Mimo że niemal połowa specjalistów objętych badaniem spodziewa się spadku zainteresowania mieszkaniami, to większość prognozuje dalsze wzrosty cen. Oznacza to, że w oczach agentów podaż nieruchomości mieszkalnych jest zbyt mała nawet by zaspokoić coraz niższy popyt. Nie dotyczy to najmu, gdzie mieszkań dostępnych lokatorom jest coraz więcej i obecnie to oni, a nie jak wcześniej rentierzy, zaczynają dyktować warunki.

Wzrosty cen nie omijają rynku pierwotnego

Oczekiwania dotyczące nowych lokali są podobne do tych odnośnie mieszkań z drugiej ręki. Aż 60% ankietowanych w ramach badania Metrohouse uważa, że w 2024 ich ceny będą rosły. O spadkach wspomina tylko 5% agentów. Te liczby mogą wskazywać na większą odporność tej części branży na wahania popytu.

Badanie przeprowadzono pod koniec 2023 roku i już widać, że przewidywania specjalistów pokrywają się z rzeczywistością. Oczywiście obrazy rynków lokalnych różnią się od siebie, jednak na całą branżę oddziałuje obecnie ograniczona podaż. Problem ten dotyczy nie tylko inwestycji deweloperskich wprowadzanych na rynek, ale i mieszkań z drugiej ręki. Atrakcyjne oferty na rynku wtórnym szybko znikają. Wielu inwestorów decyduje się na finalizowanie transakcji w obawie przed kolejnymi wzrostami cen.

Artykuł Pośrednicy nieruchomości spodziewają się dalszego wzrostu cen mieszkań pochodzi z serwisu Blog Nieruchomości MUD.

Zmieniające się społeczne nastawienie do posiadania mieszkania

Tradycyjnie posiadanie własnego mieszkania w Polsce było postrzegane jako symbol stabilizacji i sukcesu. Jednakże w obliczu rosnących cen nieruchomości i trudności z uzyskaniem kredytu hipotecznego, coraz więcej młodych ludzi rezygnuje z marzenia o własnym kącie. Zamiast tego, wynajem staje się dla nich bardziej realnym i elastycznym rozwiązaniem. Część socjologów i ekspertów rynku nieruchomości uważa, że jest to podyktowane inną mentalnością i potrzebami. Inni uważają, iż to raczej smutna konieczność, ponieważ dostępność mieszkań spada.

Zgodnie z danymi z raportu “Najem 2030. Kierunki rozwoju najmu mieszkań w Polsce” opracowanego przez ThinkCo, w 2030 presja na posiadanie mieszkania znacząco spadnie – tak uważają eksperci rynku nieruchomości. 21% z nich uznało taki obrót spraw za bardzo prawdopodobny, a 43% za prawdopodobny.

Inspiracje z zagranicy: Czy Polska pójdzie śladem Zachodu?

W wielu krajach zachodnich, takich jak Niemcy czy Szwajcaria, wynajem mieszkań jest normą. W Polsce, choć posiadanie własnego mieszkania wciąż jest postrzegane jako priorytet, obserwujemy powolny, ale stały wzrost popularności wynajmu. Zmieniające się warunki ekonomiczne, niestabilność rynku pracy oraz mobilność młodego pokolenia mogą przyczynić się do dalszego wzrostu popularności tej formy zaspokojenia potrzeby mieszkaniowej. Warto dodać, że struktura własności na rynku mieszkaniowym w Polsce w dużej mierze została ukształtowana przez czasy PRL-u oraz lata 90. – mieszkanie było traktowane jako prawo, otrzymywało się je z przydziału, a po upadku komunizmu można było wykupywać spółdzielcze i zakładowe lokale za symboliczne kwoty. Dlatego wśród starszego pokolenia posiadanie mieszkania nie obciążonego hipoteką to standard.

Wyzwania dla rynku najmu

Wzrost popularności wynajmu mieszkań przynosi ze sobą również pewne wyzwania. Potrzeba regulacji prawnych dotyczących relacji najemca-właściciel, gwarancji jakości oferowanych mieszkań do wynajęcia oraz kwestii związanych z długoterminowymi umowami najmu to tylko niektóre z nich. Na pewno kluczowy dla normalizacji rynku najmu jest rozwój sektora Private Rented (PRS), czyli wynajmu instytucjonalnego. Obecnie w Polsce stanowi on margines – niemal cały zasób mieszkań na wynajem jest w posiadaniu osób prywatnych i niewielkich inwestorów. Niestety, ale nie wpływa to korzystnie na standard, ponieważ najem nie jest sprofesjonalizowany, przez co jakość obsługi i zakwaterowania jest bardzo niejednolita. W przypadku PRS za wynajmowanym lokalem stoi duża firma, działająca według ustalonego poziomu standardu, a do tego dysponuje na tyle dużym zasobem lokali, że pozwala to na sporą elastyczność. Także ze strony lokatora, ponieważ w razie potrzeby relokacji może on się przeprowadzać w ramach zasobów mieszkaniowych danej firmy.

Kierunek przyszłości: czy wynajem stanie się normą?

Choć trudno przewidzieć dokładny kierunek rozwoju rynku nieruchomości mieszkaniowych w Polsce, wszystko wskazuje na to, że wynajem będzie odgrywał coraz ważniejszą rolę. Zmieniające się warunki ekonomiczne, społeczne i kulturowe mogą sprawić, że dla wielu Polaków wynajem stanie się nie tylko koniecznością, ale i świadomym wyborem.

Rynek nieruchomości w Polsce stoi przed wieloma wyzwaniami. Wzrost popularności wynajmu mieszkań jest jednym z najważniejszych trendów, który może zdefiniować przyszłość sektora. Aby sprostać tym wyzwaniom, konieczne jest przemyślane podejście zarówno ze strony decydentów, jak i inwestorów na rynku nieruchomości. Utrzymujący się trend wzrostu cen, a do tego zapowiadany przez banki spadek dostępności kredytów to kluczowe czynniki mogące zmienić strukturę rynku mieszkaniowego. Być może “Bezpieczny Kredyt 2%” (sam mocno windujący ceny) to ostatnia szansa na nabycie lokalu mieszkalnego przez osoby niezamożne.

Artykuł Jeśli nie własność, to co? Eksperci wieszczą wzrost popularności najmu pochodzi z serwisu Blog Nieruchomości MUD.