Dotychczas obowiązujące moratorium miało wygasnąć w 2026 roku, jednak zarówno rząd, jak i Prezydent RP Karol Nawrocki zgodnie wskazują, że obecne wyzwania wymagają dłuższej ochrony zasobów państwowych.

Ustawowa ochrona gruntów rolnych

Obowiązująca od 2016 roku ustawa wprowadziła zakaz sprzedaży gruntów rolnych należących do Skarbu Państwa, obejmując całe nieruchomości, ich części oraz udziały. Ustawodawca pozostawił jednak katalog wyjątków, dzięki którym możliwa jest sprzedaż w przypadku terenów przeznaczonych pod inwestycje nierolne, nieruchomości położonych w specjalnych strefach ekonomicznych czy domów i lokali mieszkalnych.

Zasada ta obejmuje również grunty do dwóch hektarów, a w pozostałych sytuacjach konieczna jest zgoda ministra rolnictwa.

Dłuższa gwarancja bezpieczeństwa

Prezydent Karol Nawrocki podpisał projekt ustawy przewidujący wydłużenie zakazu o kolejne dziesięć lat. Dokument utrzymuje dotychczasowe wyjątki oraz wprowadza jasny zapis, że sprzedaż dokonana bez zgody ministra będzie nieważna z mocy prawa.

Według wyliczeń Kancelarii Prezydenta, zmiana nie obciąży finansów publicznych. Przychody z transakcji przeprowadzanych w ramach wyjątków mają pozostać na podobnym poziomie jak w poprzednich latach, kiedy wynosiły od ponad 1,1 do niemal 1,7 mld zł rocznie.

W uzasadnieniu podkreślono, że przedłużenie moratorium ma chronić rynek przed spekulacyjnym wykupem gruntów, wspierać rodzinny model gospodarowania oraz wzmacniać odporność kraju na zmienność globalnych rynków surowcowych. Polityczny charakter ma natomiast propozycja zmiany preambuły ustawy o kształtowaniu ustroju rolnego, akcentująca konieczność ochrony rolnictwa przed napływem taniej żywności spoza Unii Europejskiej oraz zagrożeniami wynikającymi z planowanych umów handlowych.

Zgodne stanowisko Rządu i Prezydenta

Rząd przedstawił projekt o analogicznej treści, również przewidujący przedłużenie zakazu do 2036 roku. W przeciwieństwie do propozycji prezydenckiej nie obejmuje on zmian w innych ustawach, koncentrując się wyłącznie na utrzymaniu dotychczasowych zasad gospodarowania państwowymi gruntami rolnymi. Jak wskazano w uzasadnieniu, wieloletnia praktyka pokazała, że dzierżawa stała się stabilnym i korzystnym mechanizmem wykorzystywania tych terenów.

Z perspektywy rynku nieruchomości rolnych przedłużenie moratorium oznacza utrzymanie przewidywalności, ograniczenie presji cenowej oraz dalsze wzmocnienie strukturalnej roli dzierżawy. Dla rolników to również sygnał, że państwo konsekwentnie wspiera model gospodarstw rodzinnych jako fundament krajowej produkcji rolnej.

Artykuł Rząd przedłuży zakaz sprzedaży państwowych gruntów rolnych pochodzi z serwisu Blog Nieruchomości MUD.

Nieruchomości skarbu państwa wciąż chronione

Nowa ustawa na pozór wprowadza niewielkie zmiany. Projekt zakłada korektę brzmienia jednego z artykułów dotychczas obowiązującego prawa. Prócz tego jednak przedłuża zakaz sprzedaży nieruchomości z Zasobu Własności Rolnej Skarbu Państwa. Nie można też sprzedawać udziału w ich współwłasności. Aktualny projekt podtrzymuje więc zasady, które obowiązują w Polsce od 2016 roku. Jeśli nowa ustawa wejdzie w życie, do przeprowadzenia transakcji dotyczącej państwowej nieruchomości potrzebna będzie jak dotąd zgoda ministra rolnictwa.

Prezydent chce zmienić fragment preambuły ustawy o kształtowaniu ustroju rolnego. Zmienianie zdania dotyczą potrzeby szczególnej troski o rolnictwo krajowe w czasach kryzysów na skalę europejską. Preambuła dzięki temu przypomina o odpowiedzialności za własną gospodarkę i tak ważną jej gałąź, jak rolnictwo. Korekta w ustawie mówi między innymi o zagrożeniach związanych z napływem produktów rolnych z zagranicy w tym z krajów nienależących do UE.

Dokument obowiązujący do tej pory podkreśla raczej wagę dokumentu jako gwarancji bezpieczeństwa i rozwoju rodzinnych gospodarstw rolnych. W jego preambule mowa też o znaczeniu konstytucji w ochronie zasobu nieruchomości krajowych. Jej właściwe zagospodarowanie to jeden ze składników dobrostanu obywateli.

Prezydent wychodzi z inicjatywą ustawodawczą

Karol Nawrocki ogłosił już podpisanie swojej inicjatywy ustawodawczej. Równocześnie wiceminister rolnictwa Jacek Czerniak oświadczył, że projekt ustawy już istnieje i będzie opracowywany międzyresortowo. Jednak wiele wskazuje na to, że zakaz obowiązujący przez kolejne lata nie jest konieczny. Prezes PSL Władysław Kosiniak-Kamysz zaznaczył, że od 2022 napływ zboża na przykład z Ukrainy został wstrzymany i nie zagraża polskim rolnikom.

Minister rolnictwa Stefan Krajewski podkreślił, że za rządów Zjednoczonej Prawicy nastąpiła masowa wyprzedaż polskiej ziemi obywatelom innych krajów. Według przedstawionych przez niego danych w 2015 było to 412 ha działek rolnych, 1560 ha w 2020 i 5119 ha w 2022 roku. Już dwa lata później sprzedaż spadła do 1276 ha. Poprawę tej sytuacji zdaniem polityków zawdzięczamy zmianom w prawie europejskim, których przeprowadzenie aktywnie wspierał nasz kraj. W najbliższych miesiącach przekonamy się, czy prezydencki projekt wejdzie w życie. Ochrona polskich rolników jest ważna, a uszczelnienie prawa konieczne. Konsultacje między resortami pomogą ustalić, czy zmiany zaproponowane przez Nawrockiego mają szansę wesprzeć ten proces.

Artykuł Prezydent Nawrocki chce przedłużyć ograniczenia w obrocie ziemią pochodzi z serwisu Blog Nieruchomości MUD.

Odrolnienie działki – co warto wiedzieć?

Na wstępie warto podkreślić, że działkę rolną o powierzchni do 1 hektara może kupić każdy. Większe grunty rolne mogą nabywać tylko osoby zajmujące się działalnością rolniczą. Hektar to jednak całkiem sporo i zdarza się, że inwestorzy decydują się na zakup takiego terenu z zamiarem postawienia na nim domu. Aby było to możliwe, należy zmienić typ gruntu. Najłatwiej zrobić to z działkami oznaczonymi jako nieużytki lub parcelami o najniższej klasie gruntu rolnego.

Gdy wybierzemy konkretną działkę, należy sprawdzić, czy jest ona objęta wspomnianym już lokalnym planem zagospodarowania przestrzennego. Nie wszystkie gminy go prowadzą, jeśli więc go nie ma, należy z wnioskiem o odrolnienie zgłosić się bezpośrednio do lokalnego urzędu. Gdy plan istnieje, sprawa może okazać się bardziej skomplikowana, ponieważ jego zmiana bywa czasochłonna i kosztowna. Warunki określa ustawa o ochronie gruntów rolnych. Jej głównym zadaniem jest kontrola nad gruntami, które są cenne dla rolnictwa. Jeśli nasza parcela jest właśnie tego rodzaju działką, proces odrolnienia może być wyjątkowo trudny lub nawet niemożliwy.

Ryzyko związane z odrolnieniem

Każdy inwestor, który poważnie myśli o kupnie i odrolnieniu działki, musi pamiętać, że ostateczna decyzja należy do lokalnego samorządu. W praktyce oznacza to, że nasz wniosek może spotkać się z odmową i niewiele będziemy mogli z tym zrobić nawet jako właściciele działki. Jak wspominaliśmy, grunt może okazać się tak cenny rolniczo, że nie otrzymamy pozwolenia na postawienie na niej zabudowy. Aby zminimalizować ryzyko odmowy, warto wybierać grunty, które na pierwszy rzut oka łatwiej będzie odrolnić. Należą do nich nie tylko nieużytki czy niskie klasy gruntu, ale też parcele o trudnym ukształtowaniu terenu. Te ostatnie mogą oznaczać dla nas więcej pracy z projektem i ekipą budowlaną, ale za to szanse na odrolnienie są większe.

Jak widać zmiana charakteru gruntu nie należy w naszym kraju do najłatwiejszych. Jednak kwestie ceny sprawiają, że sporo inwestorów wciąż się na to decyduje. Aby wszystko poszło zgodnie z planem, najważniejszy jest wybór odpowiedniej parceli i dokładne sprawdzenie ewidencji gruntów w interesującej nas gminie. Każda procedura odrolnienia gruntu jest indywidualna i zależy przede wszystkim od charakterystyki konkretnej działki.

Artykuł Odrolnienie działki – jak to zrobić i czy rzeczywiście warto? pochodzi z serwisu Blog Nieruchomości MUD.

Kupić grunt, ale jaki?

Zanim w życie weszła ustawa o kształtowaniu ustroju rolnego, która obowiązuje obecnie, świetną inwestycją była ziemia rolna. Obecnie parcele tego typu powyżej hektara mogą kupować tylko osoby prowadzące działalność rolniczą. Dla wielu inwestorów jest to warunek nie do spełnienia. W tej sytuacji warto rozważyć zakup działki budowlanej. Jednak biorąc pod uwagę obecne cenny tego typu parceli, taka inwestycja musi być bardzo przemyślana. Drogi grunt w modnej lokalizacji przyniesie nam raczej niewielki procent zwrotu, a działka z dala od dogodnej infrastruktury niezbyt szybko nabierze wartości. Kluczowy jest odpowiedni wybór.

Aby inwestycja była udana, warto przemyśleć, jaki zysk przyniesie na przestrzeni następnych 5 czy 10 lat. Grunty budowlane, które z czasem staną się atrakcyjną lokalizacją, z pewnością podrożeją. Dlatego, szukając odpowiedniej parceli, sprawdzajmy, jak daleko znajduje się od miasta i czy teren ten nadaje się pod dalsze inwestycje. Dla przyszłej ceny działki kluczowe jest jej skomunikowanie z centrum miasta. Wbrew pozorom odległości nie są tu kwestią decydującą. W planach miasta może być stworzenie dróg do dalej położonych miejscowości, co z pewnością podniesie wartość tamtejszych terenów.

Analiza rynku

Szukanie odpowiedniej działki pod inwestycję to coś więcej niż przejrzenie lokalnych ofert w internecie. Dobry inwestor powinien wiedzieć, które oferty pozostają na rynku wystarczająco długo, by wskazywać na pewne problemy. Warto również obserwować lokalne plany i kierunki rozwoju. Jeśli na przykład w tej samej okolicy pojawiło się sporo atrakcyjnych ofert, może to wskazywać na inwestycję, która obniży z czasem ceny działek. Oczywiście w poszukiwaniach odpowiedniej parceli nie warto ograniczać się wyłącznie do rynku lokalnego. Jednak działkę, którą chcemy kupić, zawsze powinniśmy wcześniej zobaczyć.

Jak wspominaliśmy, wybór odpowiedniego gruntu może być trudniejszy niż na przykład mieszkania w mieście. Działki różnią się od siebie dużo bardziej niż mieszkania, a ich wycena jest bardziej skomplikowana. Dlatego osoby z niewielkim doświadczeniem mogą potrzebować wsparcia specjalisty. Dobrym pomysłem jest konsultacja z doradcą inwestycyjnym już na etapie analizy rynku. Fachowiec pomoże nam na etapie oceny wartości konkretnego gruntu oraz negocjacji ze sprzedającym. Będzie też pamiętał o niezbędnych formalnościach.

Artykuł Ziemia jako inwestycja. Jak i gdzie ją kupić? pochodzi z serwisu Blog Nieruchomości MUD.